Sri Dharma Mittra: Sự khác biệt giữa một Yogi & Yoga Teacher
Ngày nay, để trở thành một Yoga Teacher (giáo viên Yoga) không còn quá khó. Có những khóa đào tạo, chứng chỉ, phòng tập, thương hiệu cá nhân và hàng nghìn học viên. Nhưng có một câu hỏi khó hơn:
Điều gì khiến một Yoga Teacher trở thành một Yogi?
Sri Dharma Mittra là một ví dụ rất đáng suy ngẫm. Ông được biết đến trên khắp thế giới như một Yoga Teacher, người sáng lập Dharma Yoga Center và là tác giả của Master Yoga Chart với 908 tư thế. Nhưng nếu chỉ gọi ông là một Yoga Teacher, có lẽ vẫn chưa nói hết về ông. Bởi sức cuốn hút của Dharma Mittra không chỉ nằm ở những gì ông dạy, mà còn ở chính con người ông.
1. Dharma Mittra – Từ Brazil đến New York
Sri Dharma Mittra sinh ngày 14 tháng 5 năm 1939 tại Pirapora, bang Minas Gerais, Brazil, với tên Carlos Augusto Vargason. Từ những năm 1950, ông bắt đầu tìm hiểu Yoga và sau đó học trực tiếp với Guru của mình, Swami Kailashananda (Yogi Gupta). Ông dành nhiều năm học tập, thực hành và phục vụ dưới sự hướng dẫn của Guru trước khi bắt đầu giảng dạy.
Năm 1967, ông bắt đầu giảng dạy Yoga. Năm 1975, ông thành lập Yoga Asana Center tại New York, sau này trở thành Dharma Yoga Center. Đến nay, ông vẫn gắn bó với Dharma Yoga Center tại Manhattan, New York, nơi ông tiếp tục giảng dạy và hướng dẫn học viên.
Điều đáng chú ý là Dharma không phải người chỉ học Yoga rồi trở thành giáo viên. Ông đã dành phần lớn cuộc đời cho việc học, thực hành và truyền dạy Yoga.
2. Dharma Mittra dạy Yoga như thế nào?
Phương pháp của Dharma không bắt đầu và kết thúc ở Asana. Một buổi thực hành có thể kết hợp:
Asana → Pranayama → Meditation
Và mở rộng sang Mudra, Bandha, Kriya, Mantra, Japa, Yoga Nidra, Satsang (buổi giao lưu, chia sẻ triết lý tâm linh), Yama – Niyama và Self-knowledge (Tự trí – sự hiểu biết sâu sắc về bản thể).
Trong phương pháp dạy của Dharma, Asana có thể rất mạnh mẽ và đòi hỏi cao, nhưng mục đích không chỉ là làm cho cơ thể đẹp hay thực hiện được những tư thế khó.
-
Thân được rèn luyện để hơi thở được kiểm soát.
-
Hơi thở được làm chủ để tâm trở nên tĩnh.
-
Sự tĩnh lặng của tâm mở đường cho việc hướng vào bên trong, hỗ trợ cho thiền định.
Đây là cách tiếp cận gần với Yoga cổ điển: Asana không đứng một mình, mà nằm trên một con đường rộng hơn dẫn từ thân, qua hơi thở và tâm, cho đến sự hiểu biết về chính mình. Đó chính là điều dễ bị bỏ qua nếu chỉ nhìn Dharma Mittra qua những bức ảnh ghi lại 908 tư thế do chính ông thực hiện.
3. Năng lực không cần khoe khoang
Dharma Mittra có năng lực thể chất khiến người học phải kính phục, nhưng ông không biến khả năng đó thành cuộc thi xem ai làm được tư thế khó hơn. Năng lực của ông giống như kết quả tự nhiên của cả một đời thực hành.
-
Một Yoga Teacher có thể nói: “Tôi biết cách dạy tư thế này.”
-
Một Yogi lại khiến người khác cảm nhận: “Tôi đã dành cả đời cho thực hành này.”
Hai điều này không hoàn toàn giống nhau.
4. Một dòng truyền thừa không cần phô trương
Phía sau những gì Sri Dharma Mittra truyền đạt không chỉ là kiến thức từ sách vở, mà còn là một dòng truyền thừa (lineage) được tiếp nhận trực tiếp từ Guru.
Điều đáng nói là Dharma không cần biến dòng truyền thừa này thành một thứ để khẳng định vị thế của mình. Nó được thể hiện qua cách ông thực hành và giảng dạy, chứ không phải bằng một danh xưng như “Sri”.
Người học không chỉ đến để học một tư thế – họ gặp một người đã dành phần lớn cuộc đời cho việc học hỏi, thực hành và truyền dạy Yoga.
5. Không cố tạo ra hình ảnh “Một vị thầy”
Có lẽ đây mới là điều đặc biệt nhất. Một người có danh tiếng, kinh nghiệm và khả năng thể chất như Dharma Mittra hoàn toàn có thể tạo ra một khoảng cách rất lớn với học viên. Nhưng ông lại thường xuất hiện giản dị, gần gũi và hài hước. Ông không cần liên tục nhắc người khác rằng mình là ai, không cần chứng minh vị trí của mình.
Chính điều này tạo ra một nghịch lý rất thú vị: Ông càng không cố tỏ ra là “một vị thầy”, người ta lại càng coi ông như một vị thầy.
6. Yoga Teacher dạy Yoga – Yogi sống cùng Yoga
Đây có lẽ là ranh giới quan trọng nhất. Một Yoga Teacher có thể rất giỏi về:
-
Alignment (Định tuyến tư thế chuẩn xác)
-
Anatomy (Giải phẫu học cơ thể)
-
Sequencing (Sắp xếp chuỗi tư thế/bài tập)
-
Asana, Pranayama và phương pháp giảng dạy.
Những kiến thức đó đều quan trọng, nhưng chúng chủ yếu trả lời câu hỏi: “Người này biết và dạy Yoga tốt đến đâu?”. Còn Yogi lại đặt ra một câu hỏi khác: “Yoga đã làm thay đổi con người này như thế nào?”.
Một người có thể dạy Yoga rất giỏi nhưng chưa chắc tạo cho người khác cảm nhận về một Yogi. Ngược lại, có những người không cần nói quá nhiều về Yoga, nhưng sự bình thản, khiêm nhường, cách đối xử với người khác và kỷ luật trong thực hành lại khiến người ta nhận ra: Người này không chỉ dạy Yoga – họ đang sống cùng Yoga.
7. Yogi không phải là một danh hiệu
Yoga Teacher là một vai trò. Yogi không phải là một chức danh hay chứng chỉ – đó là một lối sống.
Một người có thể được đào tạo để trở thành Yoga Teacher, có chứng chỉ, mở lớp và có rất nhiều học viên, nhưng đó là những thứ không tự động biến họ thành Yogi. Trong khi đó, Yogi không được xác định bởi danh xưng, mà bởi quá trình thực hành và những phẩm chất được thể hiện qua đời sống của họ.
8. Dharma Mittra – Vừa là Yogi, vừa là Yoga Teacher
Thực tế, Yogi cũng không phải là một “cấp độ cao hơn” của Yoga Teacher. Bởi một người hoàn toàn có thể vừa là Yoga Teacher, vừa là Yogi.
-
Teacher: Truyền đạt những gì mình biết về Yoga.
-
Yogi: Thể hiện những gì Yoga đã làm nên nơi chính mình.
Dharma Mittra rõ ràng là một Yoga Teacher. Nhưng điều khiến ông đặc biệt không chỉ nằm ở việc ông có thể dạy Yoga. Ông có năng lực, nhưng không cần khoe năng lực; có một dòng truyền thừa, nhưng không cần phô trương dòng truyền thừa; có danh tiếng, nhưng không cần danh tiếng để tạo ra uy tín; có kiến thức, nhưng vẫn giữ được sự giản dị của một con người.
Nếu phải tóm tắt sức ảnh hưởng của Dharma Mittra, chỉ cần bốn điều:
-
Năng lực: Khiến người ta kính phục.
-
Dòng truyền thừa: Khiến người ta tin tưởng và hiểu rằng đây không phải một trào lưu.
-
Sự khiêm nhường: Khiến người ta cảm thấy gần gũi.
-
Tính người: Khiến người ta muốn ở lại.
Một người thầy Yoga không cần phải liên tục nói: “Hãy nhìn tôi, tôi là một Yogi.” Bởi nếu họ sống đúng với những gì mình dạy, người khác sẽ tự nhìn thấy điều đó.
9. Những câu chuyện truyền cảm hứng về Dharma Mittra
-
Tấm poster 908 tư thế: Mặc dù Dharma tự mình thực hiện 908 tư thế Yoga để tạo nên tấm poster nổi tiếng (vì thời đó chưa có photoshop), nhưng ông đã chia sẻ với tạp chí Yoga International rằng:
"Tôi không khuyến khích mọi người thực hiện những tư thế cầu kỳ. Chúng không quan trọng đến vậy. Mục tiêu của Yoga là sự tự nhận thức: nhận thức được bạn là ai, tại sao bạn ở đây, Thượng đế là ai. Thượng đế và Bản ngã là một – hai điều đó hoàn toàn giống nhau.”
-
Trò đùa về bộ "răng giả": Trong một cuộc phỏng vấn với LA Yoga Magazine, ông kể lại câu chuyện đang dạy thì cố tình làm rơi một bộ “răng giả” bằng nhựa xuống sàn. Trong khi các học viên khác tỏ ra ghê sợ, chỉ duy nhất một học viên tưởng là răng thật, lập tức chạy tới nhặt lên đưa lại cho ông.
Thực ra Dharma muốn thử thách tinh thần phục vụ vô vị lợi (Karma) của mọi người. Ông tỏ ra rất thích thú trước phản ứng của học viên này, vì với ông, nó cho thấy lòng trắc ẩn và sự kính trọng vốn có của một người học trò. Một vị thầy rất đặc biệt: tính hài hước của ông khiến mọi người cảm thấy gần gũi hơn và không còn khoảng cách.
-
Sự khiêm nhường tại sự kiện: Trong một lần đến tham dự một sự kiện Yoga, người bảo vệ không nhận ra ông và yêu cầu ông đứng chờ cùng những học viên khác. Dharma không giải thích mình là ai, cũng không tỏ vẻ khó chịu hay đòi hỏi đặc quyền, mà bình thản đứng đó chờ như mọi người.
Một người đã có danh tiếng và địa vị như ông, nhưng lại không cần chứng minh mình là ai. Có lẽ chính sự giản dị đó mới nói lên nhiều điều về một Yogi.
10. Khái niệm Yogi trong lịch sử Yoga
Nếu nhìn lại lịch sử Yoga, “Yogi” vốn không phải là một chức danh hay một cấp bậc được xác định bằng bằng cấp hay chứng chỉ. Một người được nhận diện là Yogi thường gắn với Guru mà họ theo học, dòng truyền thừa (Sampradāya), con đường Yoga mà họ thực hành và cách họ sống theo con đường đó.
Trong truyền thống tâm linh Ấn Độ, người thực hành Yoga có thể sống trong những hoàn cảnh rất khác nhau:
-
Saṃnyāsin: Người xuất gia.
-
Brahmacārin: Người sống đời tu học.
-
Gṛhastha: Người sống đời gia đình nhưng vẫn thực hành Yoga.
-
Vānaprastha: Giai đoạn lui về đời sống giản dị hơn.
Đây là những hình thức hoặc giai đoạn sống khác nhau, chứ không phải các “cấp độ Yogi”.
Tùy truyền thống Yoga, một Yogi có thể đi theo Jñāna Yoga, Bhakti Yoga, Karma Yoga, Rāja Yoga, Haṭha Yoga… và thực hành những phương pháp khác nhau như Āsana, Prāṇāyāma, Dhyāna, Mantra, Mudrā, Kriyā… Vì vậy, không có một tiêu chuẩn duy nhất để xếp tất cả Yogi vào cùng một hệ thống cấp bậc.
Điều quan trọng hơn là những gì Yoga tạo ra nơi chính người thực hành như: kỷ luật tự giác, sự làm chủ bản thân, sự bình thản, khiêm nhường, lòng từ bi và sự chuyển hóa trong đời sống.
Nói cách khác, trong truyền thống Yoga, người ta không chỉ nhìn vào “người này biết bao nhiêu kỹ thuật thực hành”, mà còn nhìn vào “người này đã sống cùng Yoga như thế nào”.
Vì vậy, gọi Yogi là “một lối sống” sẽ gần với bản chất của khái niệm này hơn là xem nó như một “danh hiệu”. Một Yoga Teacher có thể được đào tạo để dạy Yoga, nhưng trở thành một Yogi lại là cả quá trình của một đời thực hành và sống cùng Yoga.
📌 Có thể bạn quan tâm: Yoga không chỉ là các Asana - Đó là một lối sống
✍️ Tổng hợp và biên soạn: Thang Mlod | Ảnh minh họa: Internet.
