Cẩn thận với chứng nghiện asana: Khi yoga trở thành sự ám ảnh
Tác giả: Colin Hall
Cũng giống như hút thuốc, uống rượu, ăn uống và tình dục, chúng ta có thể phát triển mối quan hệ không lành mạnh với các tư thế yoga hay asana. Việc tham gia một lớp học yoga hiện đại tập trung vào các tư thế có thể là một phần giúp bạn cảm thấy cơ thể và tâm trí mình được phục hồi, khỏe mạnh. Nhưng nó cũng có thể biến thái thành việc tập luyện ép buộc và bị ám ảnh yoga.
NGUỒN GỐC CỦA CHỨNG NGHIỆN HOẶC BỊ ÁM ẢNH TRONG YOGA
Tôi đã từng tìm hiểu một số nguồn gốc sâu xa của hành vi nghiện ngập và bị ám ảnh trong yoga. Sau đây là một số điểm nhấn chính:
- Thứ nhất, việc mọi người bị ám ảnh và dành quá nhiều thời gian cho cơ thể mình, điều này đã từng tồn tại từ rất lâu rồi, không phải gần đây hay đó là xu hướng trong yoga hiện đại. Có một sự mặc định khi mọi người đổ lỗi cho hành vi này là do mạng xã hội. Tuy nhiên, lịch sử đã cho thấy điều ngược lại.
- Thứ hai, có một quan niệm đang hiện hữu trong giới yoga là "siêng năng, kỷ luật và nỗ lực không ngừng sẽ dẫn đến thành công", điều này có thể làm trầm trọng thêm vấn đề về việc tập luyện ép buộc và bị ám ảnh trong yoga.
- Nói một cách đơn giản, chúng ta đã đánh đồng giữa một người tập luyện đạt kết quả tốt với một người tập luyện chăm chỉ, điều này có thể dẫn đến những hậu quả nguy hiểm cho những ai đang tập luyện yoga mà asana là thực hành chính của họ (thực hành thể chất).
- Cuối cùng, các thực hành khổ hạnh và tự hành xác phổ biến ở những hatha yogi thời trung cổ, bằng cách nào đó đã thâm nhập vào yoga hiện đại, nhưng nó thường được quảng cáo là một phương pháp trị liệu hoặc chữa bệnh. Tuy nhiên, những thực hành khổ hạnh của các yogi trung cổ không nhằm mục đích trị liệu, đó là một phương tiện để họ đạt được sự tự do về tinh thần. Do đó, sự nhầm lẫn giữa các thực hành mang yếu tố tinh thần và tâm linh thời trung cổ với các thực hành trị liệu hiện đại đã gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho những người tập luyện yoga đương đại.
Có một số vấn đề nghiêm trọng liên quan đến chứng nghiện và bị ám ảnh yoga mà chúng ta có thể thảo luận. Nhưng chúng ta không nên phán xét những ai chỉ đang cố gắng cải thiện cuộc sống của họ vì những mục đích lành mạnh. Ví dụ, một người đang vật lộn với các chất gây nghiện, hoặc các dạng rối loạn ám ảnh cưỡng chế khác nhau và họ phát triển chúng thành chứng nghiện yoga, thì họ không nên bị phán xét. Họ nên được khen ngợi. Theo lời thầy dạy yoga của tôi, David McAmmond, ông nói rằng: "Chúng ta nên 'nâng cấp' các chứng nghiện không lành mạnh lên thành những chứng nghiện lành mạnh hơn".
Vì vậy, bằng cách hiểu rõ về những nguy hiểm tiềm tàng của việc luyện tập yoga quá mức, chúng ta có thể giảm thiểu rủi ro đối với những hành vi nghiện hoặc bị ám ảnh yoga.
🔗 Tham khảo thêm: 6 Dấu hiệu - Khi bạn đang thực hành yoga một cách quá nghiêm khắc
NHỮNG ĐỊNH KIẾN TRONG YOGA
Sự tận tâm và kiên định với việc luyện tập yoga thường được xem là dấu hiệu của một người có phẩm chất tốt. Điều đó có nghĩa là bạn coi trọng việc luyện tập và gắn liền nó với thành tựu về mặt tinh thần.
Ngày nay, cái “thể hiện cho sức khỏe” là những người có một thể hình thật lực lưỡng, cơ bụng thật săn chắc, chế độ ăn uống lành mạnh.., tất cả đều được xem là dấu hiệu của sự khỏe mạnh.
Tôi có thể tóm gọn trong câu nói của bậc thầy Pattabhi Jois hiện đã bị thất sủng, khi ông nói:
"Ai cũng có thể tập luyện. Người trẻ có thể tập luyện. Người già có thể tập luyện. Người rất già cũng có thể tập luyện. Người ốm yếu cũng có thể tập luyện. Người không có sức lực cũng có thể tập luyện. Ngoại trừ những người lười biếng, người lười biếng không thể tập Ashtanga yoga" (Pattabhi Jois bị tố cáo bởi nhiều phụ nữ do lạm dụng và quấy rối tình dục).
Chỉ những người lười biếng mới không thể tập luyện yoga. Điều đó nói lên điều gì về những người không có thời gian, năng lượng hoặc tiền bạc để dành cho việc tập luyện yoga thường xuyên? Những người bị chấn thương và cần nghỉ ngơi? Những người muốn dành thời gian cho gia đình họ thay vì đến phòng tập yoga? Theo Pattabhi Jois, họ là những người lười biếng và không thể tập luyện yoga, liệu có đúng như vậy không?
Hầu như mọi giáo viên yoga đều 'bắt buộc' phải nói về việc họ đã nỗ lực như thế nào để đạt được những tư thế mà giờ đây họ có thể thực hiện chúng một cách dễ dàng. Sự hy sinh là thước đo của thành công. Thành công trong yoga mà không kèm theo những khó khăn, trở ngại của một cá nhân thường bị xem là con đường tắt, không chân thực hoặc 'không đủ thực chất'. Mặt khác, các giáo viên yoga có một cơ thể dẻo dai tự nhiên hiếm khi cởi mở và trung thực về điều đó.
Thông thường, họ sẽ khiến bạn nghĩ rằng: "Sự dẻo dai có được là kết quả của nhiều năm luyện tập chăm chỉ và tận tâm của bản thân họ".
🔗 Tham khảo thêm: Phá vỡ định kiến: Yoga là dành cho những người có cơ thể cứng!
CHỨNG NGHIỆN ASANA
Người tập luyện yoga có thể phát triển mối quan hệ không lành mạnh với việc thực hành asana theo nhiều cách khác nhau.
Chứng nghiện asana phát triển khi những cảm giác dễ chịu liên quan đến việc căng giãn cơ thể trở thành thứ mà bạn cần phải cảm nhận thường xuyên. Giống như thuốc phiện, bạn cần phải tăng liều lượng để tạo ra cùng mức độ kích thích.
Hãy nhớ về lần đầu tiên khi bạn căng giãn gân kheo của mình. Đặc biệt là 'cảm giác phê' ngay sau khi thực hiện một tư thế căng giãn. Đó là cảm giác lâng lâng, hưng phấn giống như cơ thể bạn được tích điện.
Nhưng sau 5 hoặc 10 năm, nó chỉ giống như một bài tập căng giãn gân kheo bình thường. Vẫn dễ chịu, nhưng không còn là cảm giác hưng phấn như lúc ban đầu nữa.
Tôi nghĩ điều này giống như "phiên bản yoga đuổi theo rồng" (yoga version of chasing the dragon).
Chúng ta muốn có cảm giác tương tự nhưng cần những tư thế yoga khó hơn và mạnh mẽ hơn để tái tạo cảm giác hưng phấn (Câu thành ngữ "chasing the dragon" là sự theo đuổi một cảm giác hưng phấn khó nắm bắt, tương đương với lần đầu tiên người sử dụng ma túy, sau khi thích nghi thì không còn đạt được cảm giác hưng phấn đó nữa).
Đó chính là chứng nghiện yoga. Bởi vì yoga đã tạo ra khoái cảm về thể chất hoặc tinh thần, dẫn đến những ham muốn mãnh liệt. Những ham muốn này khiến người tập bắt đầu nghiện asana.
Họ bỏ bê gia đình, công việc, thậm chí bỏ qua những chấn thương và phần còn lại của thế giới... chỉ để tập trung vào việc theo đuổi nhiều khoái cảm hơn nữa.
LÀM SAO NHẬN BIẾT KHI BẠN BỊ NGHIỆN ASANA?
Nếu bạn thực sự tận tâm với việc luyện tập asana, nhưng mọi thứ khác trong cuộc sống của bạn vẫn diễn ra suôn sẻ, có lẽ bạn không bị ám ảnh và không nên lo lắng về điều đó.
Nhưng nếu việc luyện tập thường xuyên dẫn đến chấn thương, nếu bạn cần dùng thuốc chống viêm để có thể tập luyện, hoặc nếu bạn thấy cuộc sống của mình hỗn loạn và việc tập yoga dường như là cách duy nhất để thoát khỏi một cuộc sống không mấy dễ chịu, thì có thể bạn đang phát triển mối quan hệ không lành mạnh với việc luyện tập asana của mình.
Hãy để ý xem bạn có dễ nổi giận hoặc cáu kỉnh nếu bỏ lỡ một buổi tập asana hay không. Hãy để ý xem bạn có còn tham gia các hoạt động xã hội hoặc giải trí không liên quan đến asana hay không. Đây là những triệu chứng của chứng nghiện asana và có thể khiến bạn ngược đãi, bỏ bê hoặc lạm dụng cơ thể mình trong nỗ lực tiếp tục tập luyện asana.
LỐI THOÁT CHO CHỨNG NGHIỆN ASANA
Sự thật là, hầu hết các tư thế asana được thực hành ngày nay đều có tuổi đời chưa đến một trăm năm. Đúng vậy, mọi người đã từng thực hành các tư thế yoga trong suốt hàng nghìn năm.
Nhưng họ không thực hiện các chuỗi động tác được biên đạo bài bản với những chuyển động sáng tạo, họ không thực hiện những biến thể độc đáo với những kịch bản được trau chuốt nhằm mục đích giải trí và truyền cảm hứng.
Yoga mà chúng ta đang thực hành ngày nay không cổ xưa, cũng chẳng thiêng liêng hơn việc đi dạo, làm vườn hay chơi đùa với con cái.
Như thầy tôi đã từng nói: "Chúng ta nên 'nâng cấp' các chứng nghiện không lành mạnh lên thành những chứng nghiện lành mạnh hơn". Vậy, hãy tìm kiếm những hình thức luyện tập mới bổ ích hơn.
Thật vậy, thực hành pranayama và thiền định là những lựa chọn thay thế tuyệt vời cho thực hành asana. Hơn nữa, đó mới là tiến trình và mục đích thực sự của yoga.
Ngoài ra, cầu nguyện, niệm thần chú, thực hành chiêm nghiệm, viết nhật ký, suy ngẫm, tham gia làm tình nguyện viên và đọc sách đều là những cách thực hành yoga mà không cần đến asana.
Từ bỏ thực hành asana không có nghĩa là từ bỏ yoga. Hoàn toàn không phải vậy!
Namaste!
📌 Có thể bạn quan tâm: Yoga không chỉ là các Asana - Đó là một lối sống
✍️ Dịch và biên soạn: Thang Mlod | Ảnh minh họa: Internet.
Bình luận (5)
Bình Vân
06/01/2026Mình thích tập nhưng chưa có động lực, rất thích đọc những bài chia sẻ của shop, cảm ơn rất nhiều nhé!
Hà Vy
27/12/2025Trải nghiệm thú vị, mình rất thích những bài viết shop chia sẻ, cảm ơn nhiều!
Ngọc Mai
13/12/2025Bài này nói đúng cái mình đang trải qua. Tập yoga mà cứ cảm giác ko tập là có lỗi với bản thân, với gv… giờ đọc xong thấy nhẹ người hẳn.
Annie Phương
13/12/2025Thích nhất đoạn nói yoga ko chỉ là asana. Mấy năm nay mình chỉ lo tập tư thế cho đẹp, quên mất pranayama với thiền luôn. Đọc xong thấy cần nhìn lại.
Hà Na Trả lời
19/01/2026mình ngủ còn mơ tập yoga, bị ám ảnh thật sự, hihi